7 აპრილს მედიასაშუალებებით გავრცელდა ტრაგიკული ინფორმაცია სოფელ შამგონას მიმდებარედ მდინარე ენგურის მიერ რამდენიმე ადამიანის გამორიყვასთან დაკავშირებით.[1] გავრცელებული ინფორმაციით, გალის რაიონის მცხოვრებლები ოკუპირებული ტერიტორიიდან საქართველოს კონტროლირებად ტერიტორიაზე გადმოსვლას მდინარე ენგურის გავლით ცდილობდნენ.[2] მდინარე ენგურის გადმოკვეთისას ყველა მათგანი დაიღუპა.
ხელმომწერი ორგანიზაციები თანავუგრძნობთ გარდაცვლილთა ოჯახებს და შეშფოთებას გამოვთქვამთ სახელმწიფო უწყებების მხრიდან ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები საქართველოს მოქალაქეების უფლებების არასათანადო დაცვის გამო. არასამთავრობო ორგანიზაციები წლებია, ეხმიანებიან ოკუპირებულ ტერიტორიებზე და მის მიმდებარედ მცხოვრები მოქალაქეების უფლებების შეზღუდვის ფაქტებს და იქ არსებულ კრიზისულ სიტუაციას[3] და მოუწოდებენ ხელისუფლებას ქმედითი ნაბიჯების გადადგმისკენ.
2021 წლის 25 მარტს ფონდი „სოხუმის“ თბილის წარმომადგენლობის ხელმძღვანელმა, ეკატერინე გამახარიამ, მონაწილეობა მიიღო გაეროს ქალთა სტატუსის კომისიის 65-ე სესიის (CSW65) ფარგლებში გამართულ ონლაინ დისკუსიაში.
ეკატერინმემ თავის გამოსვლაში ისაუბრა ფონდი „სოხუმის“ მიერ განხორციელებული სწრაფი მოკვლევის შედეგად დაფიქსირებულ პანდემიის დამანგრეველ გავლენაზე დევნილი და კონფლიქტით დაზარალებული ქალების ეკონომიკურ მდგომარეობაზე. მან ხაზი გაუსვა, ქალთა მონაწილეობას პოლიტიკის შემუშავებაში, რასაც კრიზისის დასაძლევად კრიტიკული როლი აქვს.
„მსურს, საკუთარი წვლილი შევიტანო მშვიდობიანი, სამართლიანი და პროგრესული საზოგადოების მშენებლობაში, სადაც ქალებსა და კაცებს, თავიანთი აქტივიზმით, ერთად შეუძლიათ ცვლილებების მოხდენა. მტკიცედ მჯერა, რომ მდგრადი მშვიდობისა და უსაფრთხოების მიღწევა პოლიტიკის, ეკონომიკისა და სოციალური პოლიტიკის შემუშავებაში ქალების თანაბარი და აქტიური მონაწილეობის გარეშე შეუძლებელია.“
ევროკავშირის სადამკვირვებლო მისიის მცხეთის რეგიონალური ოფისის ადამიანთა უსაფრთხოების საკითხებზე მომუშავე ჯგუფის ორგანიზებით 11 მარტს ონლაინ გაიმართა ინფორმაციის გაცვლის შეხვედრა, რომელსაც ესწრებოდნენ როგორც EUMM-ის, ასევე საქართველოში აკრედიტებული სხვა საერთაშორისო ორგანიზაციების წარმომადგენლები და სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციები.
ფონდი „სოხუმის“ თბილისის წარმომადგენელმა - ეკატერინე გამახარიამ - შეხვედრაზე ხაზი გაუსვა იმ გამოწვევებს, რაც ხელს უშლის ქალებს გადაწყვეტილების მიღების პროცესში ქმედით და ეფექტიან მონაწილეობას. მათ შორის, კონფლიქტით დაზარალებულ და დევნილ ქალებს საკუთარი პრობლემების ადვოკატირების პროცესში უფრო აქტიურად ჩართვაში. მან ყურადღება გაამახვილა კონფლიქტის გამყოფ ზოლში მცხოვრები დევნილი და კონფლიქტით დაზარალებული ქალების გაძლიერების, მათი ინფორმირებულობის გაზრდის და ადგილებზე ძლიერი სამოქალაქო საზოგადოების განვითარების აუცილებლობაზე. ასევე გაუსვა ხაზი საერთაშორიsო ორგანიზაციების, თემების ლიდერების და სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციების კომუნიკაციის, ინფორმაციის გაცვლის და თანამშრომლობის გაძლიერების საჭიროებაზე, რაც ხელს შეუწყობს კონფლიქტით დაზარალებული მოსახლეობის პრობლემების ადვოკატირების ეფექტიანობას.
ფონდი „სოხუმი“ წარმოგიდგენთ სწრაფი მოკვლევის ანგარიშს - „გალის რაიონში ხანძრით დაზარალებული მოსახლეობის მოლოდინები თუ ჩაფერფლილი იმედები: საჭიროებები და რეაგირების სტრატეგიები“, რომელშიც ასახულია 2021 წლის 4 იანვარს გალის რაიონში გაჩაღებული ხანძრის შედეგად დაზარალებული მოსახლეობის პრიორიტეტული და გადაუდებელი საჭიროებები.
ანგარიში ყურადღებას ამახვილებს იმ მძიმე ვითარებაზე, რომელშიც აღმოჩნდა ჯეროვანი დახმარების გარეშე მიტოვებული მოსახლეობა, რომელიც ყოველდღიურად უპირისპირდება სასურსათო, ეკონომიკურ, ჯანმრთელობის და სოციალური უსაფრთხოების რისკებს. შემთხვევიდან ორი თვის შემდეგ ხანძრით დაზარალებული ადამიანები თავს დავიწყებულად, მიტოვებულად და უგულებელყოფილად გრძნობენ.
ანგარიშში წარმოდგენილია მოკვლევის შედეგად გამოვლენილ პრობლემათა და საჭიროებათა ნუსხა და კონკრეტული რეკომენდაციები, რომელთა გათვალისწინება ხელს შეუწყობს გალის მოსახლეობაზე ხანძრით გამოწვეული ნეგატიური ეფექტის შემცირებას და შესაბამისი საგანგებო სტრატეგიის შემუშავებას.
ფონდი „სოხუმის“ თბილისის წარმომადგენლობის ოფისის ხელმძღვანელი ეკატერინე გამახარია ჩართული იყო ასოციაცია „მშვიდობიანი და საქმიანი კავკასიის“ მიერ ორგანიზებულ შეხვედრაზე, რომელიც მიეძღვნა გალის რაიონში ხანძრის შედეგად დაზარალებულ პირთა მდგომარეობას და მათ გადაუდებელ საჭიროებებს. ეკატერინე გამახარიამ გააცნო შეხვედრის მონაწილეებს ფონდი „სოხუმის“ სწრაფი მოკვლევის შედეგად გამოკვეთილი ის ძირითადი გამოწვევები და პრობლემები, რომლებიც დღეს მწვავედ დგას ხანძრის შედეგად დაზარალებული მოსახლეობის წინაშე.
შეხვედრაში მონაწილეობდნენ დევნილთა და კონფლიქტით დაზარალებული მოსახლეობის საკითხებზე მომუშავე სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციების და აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის დე იურე ხელისუფლების წარმომადგენლები და ასევე თავად ხანძრის შედეგად დაზარალებული ადამიანები.
ფონდი „სოხუმი“ სისტემატიურად იკვლევს და სწავლობს უსაფრთხოების დაბალი ხარისხისა და ძალადობის მაღალი რისკის ადგილებში, მათ შორის აფხაზეთთან, კონფლიქტის გამყოფ ხაზთან მცხოვრებ დევნილთა და კონფლიქტის შედეგად დაზარალებული ქალებისა და გოგონების მდგომარეობას. მოსახლეობის მდგომარეობის შესაფასებლად, ჩვენ შევიმუშავეთ და დავნერგეთ კონფლიქტების ადრეული გაფრთხილების, გენდერზე ორიენტირებული სისტემა (Gender Responsive Early Warning System), რომელიც წარმოადგენს გენდერულად მგრძნობიარე კონფლიქტის ანალიზის კომპლექსურ მექანიზმს. კვლევა ჩატარდა 2020 წლის სექტემბერ-დეკემბერში და მოიცვა ფონდი „სოხუმის“ სამიზნე 11 მუნიციპალიტეტი - ქუთაისი, წყალტუბო, თერჯოლა, ხონი, სენაკი, ფოთი, ზუგდიდი (კოკი, ხურჩა, შამგონა, კახათი), წალენჯიხა (ფახულანი, წყოუში), ლანჩხუთი, ოზურგეთი, ქობულეთი და ასევე გალის რაიონის გამყოფ ზოლთან მდებარე სოფლები (ნაბაკევი და საბერიო).
ახალი პუბლიკაციაში: „COVID-19 კრიზისის გავლენის გენდერული განზომილება და პანდემიაზე რეაგირების ეფექტიანობა“ აღწერილია პანდემიის გავლენა ფონდი „სოხუმის“ სამიზნე რეგიონებში მცხოვრები ქალებისა და გოგონების ადამიანურ უსაფრთხოებაზე და ასევე ასახულია მოსახლეობის დამოკიდებულება ცენტრალური და ადგილობრივი ხელისუფლების მხრიდან გატარებული პოლიტიკის ეფექტიანობის მიმართ.
ფონდი „სოხუმი“ წარმოგიდგენთ ახალ პუბლიკაციას „COVID-19 პანდემიის გენდერული განზომილება და მისი გავლენა ადამიანურ უსაფრთხოებაზე“, რომელშიც ასახულია ის ძირითადი გამოწვევები და პრობლემები, რამაც თავი იჩინა ჩვენი ორგანიზაციის ბენეფიციართა, განსაკუთრებით კი ქალებისა და გოგონების ცხოვრებაში.
აღნიშნული სწრაფი მოკვლევის მიზანია, ფონდი „სოხუმის“ სამოქმედო არეალში, COVID-19 ვირუსით გამოწვეული ძირითადი პრობლემების და გენდერული საჭიროებების შესწავლა და შესაბამისი სტრატეგიის დაგეგმვა მათი დროული გადაჭრისთვის.
პუბლიკაცია წარმოდგენილია ქართულ და ინგლისურ ენებზე.
ფონდი „სოხუმის“ მიერ „გენდერულად ორიენტირებული კონფლიქტების ადრეული გაფრთხილების სისტემის“ ფარგლებში ჩატარებული მონიტორინგის შედეგები - ანგარიშების კრებული - ეს არის ორგანიზაციის ახალი ონლაინგამოცემა.
კრებულში შევიდა სამი ანგარიში:
ენგურის ხიდთან, სოხუმის ხელისუფლების გადაწყვეტილებით, გამშვები პუნქტის გადაკეტვასთან დაკავშირებით ფონდი „სოხუმის“ საგანგებო ანგარიში, რომელიც ეყრდნობა ორგანიზაციის მონიტორების მიერ 28-30 ივნისს შეგროვილ ინფორმაციას;
აფხაზეთში საპრეზიდენტო არჩევნების პროცესში, საქართველოს მოსახლეობის განწყობების და სიტუაციის ამსახველი ანგარიში, რომელიც ეყრდნობა 2019 წლის ივნის-აგვისტოში შეგროვილ მონაცემებს;
ქალთა მიმართ ოჯახში ძალადობის საკითხებისადმი, დევნილ და კონფლიქტით დაზარალებული მოსახლეობის დამოკიდებულების ამსახველი ანგარიში, რომელიც ეყრდნობა 2019 წლის ოქტომბერ-ნოემბერში შეგროვილ მონაცემებს.
„მშვიდობის მშენებლობა და კონფლიქტების ტრანსფორმაცია ადგილობრივ დონეზე ადრეული პრევენციის გენდერულად ორიენტირებული სისტემის დანერგვის გზით“ - ასე ეწოდება ფონდი „სოხუმის“ ახალ პუბლიკაციას, რომელიც ქართულ, რუსულ და ინგლისურ ენებზე მომზადდა. მასში ნაჩვენებია კავშირი გენდერსა და კონფლიქტების ადრეული პრევენციის გენდერულად ორიენტირებულ სისტემას შორის და ქალების ჩართვის მნიშვნელობა მისი განვითარების ყველა ეტაპზე. აგრეთვე წარმოდგენილია ფონდი „სოხუმის“ გამოცდილება, თემში კონფლიქტების ადრეული პრევენციის გენდერულად ორიენტირებული სისტემის დანერგვის პირველი ნაბიჯები - წარმატებული ისტორიები ქუთაისში, წყლტუბოსა და ხურჩაში (ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი).
ქართულ, რუსულ და ინგლისურ ენებზე გამოიცა ანალიტიკური ბროშურა „ქართულ-აფხაზური კონფლიქტი, კონფლიქტის მოგვარების მიმართ მიდგომების ხელახლა გააზრება და ახალი ვექტორები მისი ტრანსფორმაციისთვის“.
გამოცემაში წარმოდგენილია მშვიდობის შენების და კონფლიქტის პოზიტიური ტრანსფორმაციის ხელისშემშლელი ფაქტორები და ახალი მიდგომები თანამშრომლობის, განვითარებისა, სახალხო დიპლომატიის სფეროში აქტიური მუშაობისა და ქალთა როლის ამაღლებისათვის.